مشاوره کودکان استثنائی

کودک استثنائی کیست؟ طبقه بندی کودکان استثنائی، هدف مشاوره کودکان استثنائی چیست؟ معرفی اختلال ها و ناتوانی های کودکان استثنایی

مشاوره کودکان استثنائی چیست و شامل چه مواردی می شود؟

 

نوع نگرش به تولد کودکان استثنائی یا ابتلای آنها به برخی اختلالات در طول زمان بسیار تغییر کرده است. می توانیم از تصور خشم خدایان بر کودکان و اجازه از بین بردن آنان در یونان باستان بگوییم. تا اینکه بقراط نگرش جدیدی را مطرح کرد و این اختلالات را دور از علل ماورایی تفسیر کرد. و امروز می بینیم که مشاوره کودکان استثنائی یکی از مهم ترین و پرطرفدارترین شاخه های علم روانشناسی می باشد. در این مطلب می خواهیم شما را با انواع رایج اختلالات این زمینه آشنا کنیم.

کودک استثنائی کیست؟

اصطلاح "کودک استثنائی" یک واژه آموزشی است و این طیف از کودکان با اسم هایی مانند "کودکان با نیاز ویژه" نیز شناخته می شوند. کودکانی که معمولا در کمتر از 18 سالگی با رشد، شناخت، توسعه و سطح عملکردی متفاوت با همسالان خودشان تشخیص داده می شوند، می توانند استثنائی باشند. این تفاوت لزوما به معنی رشد یا توانایی های کمتر نیست. در طول این متن بیشتر متوجه این مفهوم خواهید شد.

در کودکانی که اختلال و کمبود دارند، باید به فکر بهبود شرایط باشیم. در واقع هرچه سریع تر اختلال آن ها شناسایی شود، مداخلات درمانی بسیار موثرتر هستند. برای این تشخیص راهکارهای ساده ای مانند شناخت علائم، آزمایش ها، تصویربرداری مغزی و ... وجود دارند.

طبقه بندی کودکان استثنائی:

چندین نوع دسته بندی مختلف در این زمینه وجود دارند که افراد متنوعی را مشمول کودکان استثنائی قرار می دهند. ما رایج ترین طبقه بندی را انتخاب کرده ایم؛

  • اختلالات یادگیری (LD)
  • اختلالات ارتباطی (Communication disorders)
  • ناتوانی ذهنی (ID)
  • اختلال کمبود توجه و بیش فعالی (ADHD)
  • اختلالات رفتاری و هیجانی (Emotional and Behavioral disorders)
  • اختلال طیف اوتیسم (Autism Spectrum)
  • با استعدای و تیزهوشی (Gifted and talend)

*همچنین در برخی موارد کم شنوایی، کم بینایی و مشکلات روانی نیز در دسته بندی ها قرار می گیرند.

 

مشاوره رایگان!!!

 

هدف مشاوره کودکان استثنائی چیست؟

قبل از هرچیز باید کمی فکر کنیم که مشکلات زندگی کودکان استثنائی چه چیزهایی هستند؟ ممکن است نتوانند کارهای روزانه و ساده خودشان را مستقلانه انجام دهند. اعتماد به نفس پایینی داشته باشند و جرئت ارائه خودشان را نداشته باشند. در بیرون از محیط منزل و خانوادگی مورد ترحم و حتی تمسخر قرار بگیرند و از لحاظ روانی دچار مشکل شوند. باید توجه کنیم که بسیاری از این کودکان حس و عاطفه قوی دارند. ما برای کودکان استثنائی هدف های درمانی خاصی را در نظر گرفته ایم. برخی از اختلالات قابل درمان بوده و برخی دیگر نیستند. اما باز هم می توان آن ها را در حد خاصی متوقف کرد و اجازه پیشروی نداد. یا اینکه آن ها را با زندگی سازگارتر کرد و توانمندسازی شوند تا حداقل مسئولیت های زندگی را به راحتی و تنهایی انجام دهند. برای هر اختلال هدف گذاری و روند درمان متفاوت خواهد بود.

 

معرفی اختلال ها و ناتوانی های کودکان استثنایی:

  • اختلالات یادگیری: شایع ترین مشکلی که در مراکز درمانی دیده می شود، کودکانی با مشکل و تاخیر در یادگیری هستند. این درحالیست که بخش زیادی از آن ها هم شناسایی نمی شوند و پرونده هایشان با برچسب هایی، مانند: تنبل و کم کار در خانواده و مدرسه بسته می شود. این اختلال معمولا در سن پیش دبستانی و دبستان تشخیص داده می شود.

برخی از علائم: مشکل در خواندن، نوشتن، پردازش اطلاعات، ریاضیات

دلیل: محیط، کمبود ارثی، نارسی و آسیب هنگام تولد

برخی از مداخلات درمانی: روش ادراکی حرکتی، دارو درمانی، روش نوروفیدبک، روش حسی حرکتی، بازی درمانی.

  • اختلالات ارتباطی گفتار و زبان: شاید بتوانیم رشته آسیب شناسی گفتار و زبان را در قرن 19 زمینه ساز تشخیص این مشکل بدانیم. حدود 18% از اقدامات درمانی در مراکز مربوط به این طیف می باشد. این افراد در برقرای ارتباط و تولید جملات و صداهای رسا (تلفظ، روان بودن و...) مشکل دارند.

برخی از علائم: لکنت زبان، تکرار صداها، شکسته شدن گفتار، تلفظ نامناسب، تردید در سخن گفتن، شکل گیری و محتوای زبان، پردازش اطلاعات شنیداری و حتی تفکیک برخی صداها

دلیل: علت قطعی هنوز ناشناخته است، اما برخی از مشکلات دیگر مانند: اوتیسم، آسیب مغزی، اختلال عصبی، اختلال روانی، شکاف لب و سقف دهان و... می توانند تاثیر گذار باشند.

برخی از مداخلات درمانی: پیشگیری و معالجه زود هنگام (3 سال اول زندگی برای زبان بسیار حیاتی است)، تولید فیزیکی صدا و گفتار، ارتباط اجتماعی، تفسیر و پاسخ مناسب کلامی و غیرکلامی.

توصیه می شود حتما به روانشناس و تیم درمانی مراجعه کنید.

  • کم توانی ذهنی: این اختلال در گذشته عقب ماندگی ذهنی نام داشت، اما در آپدیت های جدید به کم توانی ذهنی تغییر یافته است.

*کم توانی یا عقب ماندگی براساس بهره هوشی در یک طیف قرار دارند:

ناتوانی خفیف (IQ: 50-70)، 85 درصد افراد

ناتوانی متوسط (IQ: 35-55)، 10 درصد افراد

ناتوانی شدید (IQ: 20-40)، 3-4 درصد افراد

ناتوانی عمیق (IQ کمتر از 20)، 2-1 درصد افراد

*مشکل در رفتارها و اعمال سازشی در فعالیت های روزمره نیز شاخصه بعدی کم توانی محسوب می شود.

به طور کلی کم توانی ذهنی سه شرط دارد:

  1. سن کمتر از 18 سال
  2. بهره هوشی کمتر از حد جامعه
  3. مشکل در حداقل 2 مورد از رفتارهای سازشی

دلیل: ارثی و محیطی

مداخله درمانی: کار درمانی برای این گروه توسط یک تیم کامل پزشک متخصص، کاردرمانگر، گفتاردرمانگر، روانشناس و معلم های کودکان استثنائئ انجام می شود.

  • ADHD: جالب است که اولین بار چند قرن پیش یک نمایشنامه نویس به اسم "مولیر" در یک نمایش خود فردی با توجه کم، بی نظم و فعالیت زیاد را تجسم کرده بود. پس از آن کم کم اختلال نقص توجه و بیش فعالی معنای کنونی را به خود گرفت. این اختلال درمانی ندارد و تا بزرگسالی همراه فرد است. با این تفاوت که تظاهرات مختلفی را از این بیش فعالی شاهد خواهیم بود. البته برای کنترل کردن آن اقداماتی انجام می گیرد.

برخی از علائم: رفتارهای بی توجه و بیش فعالی زیاد به مدت حداقل 6 ماه

دلیل: ژنتیک، دوران بارداری مادر، محیط آشفته خانوادگی و حمایت کم

برخی از مداخلات درمانی: مداخلات خانواده محور، کودک محور، دارودرمانی، بازی درمانی

  • اختلالات رفتاری و هیجانی:

برخی از علائم: درونی (اضطراب و افسردگی)، خارجی (سرکشی و پرخاش)

دلیل: مزاج کودک، سابقه خانوادگی اختلال روانی، عوامل بیولوژیک، تاثیرپذیری از همسالان، والدی نامناسب

برخی از مداخلات درمانی: بازی درمانی، روش های شناختی-رفتاری، دارودرمانی

  • اختلال طیف اوتیسم: در مدت سال های زیادی نگرش و نظریه های بسیار زیادی در مورد اوتیسم بیان شده است. ارتباط با سندرم رت، مادران یخی و... از جمله این نظریه ها هستند. اما هم اکنون میدانیم که این اختلال ناشی از مشکلات ارگانیک بوده تحت چند ژن می باشد. انتقال عصبی، تشکیل سیناپس ها و رشد مغز از موارد مورد بحث هستند. اوتیسم طیف گسترده ای است و از ناهنجاری های خفیف تا مشکلات بسیار شدید متغیر است.

برخی از علائم: رفتاری (حرکات تکراری، وسواس و پایبندی نسبت به روتین ها)، تعامل اجتماعی (ارتباط چشمی ضعیف و نبود رفتار تعاملی)، ارتباطات (تاخیر زبان، نبود نمادگرایی، مکالمه مختل)

مداخلات درمانی: با توجه به اینکه مراجعین اوتیسم بسیار گسترده هستند، مداخلات درمانی نیز توسط تیم توانبخشی و روانشناسی به صورت گسترده مورد استفاده قرار می گیرد.

تقویت گفتار، تقویت حس وستیبولاری، تقویت شناختی، تقویت حرکتی و حسی از جمله اقدامات می باشند.

 

اختلالاتی که در دسته بندی کودکان استثنائی قرار می گیرند، نیاز به مراقبت های ویژه دارند و آنچه بدیهی است، لزوم مراجعه به متخصصان است. شما می توانید در مورد علائم کودکتان یا بیماری تشخیص داده شده آن ها با کارشناسان ما در ارتباط باشید. همچنین امکان مراجعه حضوری و بهره مندی از خدمات آموزشی و درمانی تخصصی کلینیک موفقیت وجود دارد.

 

برای مشاوره رایگان و بهره مندی از مشاوره ی متخصصان کلینیک با ما تماس بگیرید

 

نظرتان را درباره این مطلب بنویسید !

ارسال دیدگاه
ارسال نظر
captcha
پربیننده ترین مطالب
مشاوره کودکان استثنائی

مشاوره کودکان استثنائی

کودک استثنائی کیست؟ طبقه بندی کودکان استثنائی، هدف مشاوره کو...